The Persistence of Memory (Eriyen Saatler ) / Salvador Dali
belleğin azmi (eriyen saatler), salvador dalí’nin en tanınan eseridir. 1931 yılında resmedilmiş, 1932’de sergilenmiştir. sürrealizmin en bilinen örneklerindendir, cep saatlerinin yavaşça eriyişini anlatır. ingilizcede “soft watches” olarak da bilinir. 24×33 cm ebatlarındadır.
dalí -ayni zamanda en sevdiği temalardan biri olan- catalonia’nin cape creus adi verilen sahilini resmederek başladı bu çalışmaya. eriyen saat imgesini camembert peyniriyle ile yaptığı bir ziyafetten sonra ekledi- yani saatler, eriyen yumuşak peynir imgelemi taşıyorlardı.
resimde 3 adet eriyen saat görülür, birinin üstüne bir sinek kondurulmuştur, 4. saat ise karıncalar tarafından taşınmaktadır. bu esere yapılan yorumların genelinde dali’nin “zaman insanların sandığından daha dirençsizdir”i anlatmak istediği söylenir. eserin orta yerinde, saatlerden birinin altında, amorfik bir insan yüzü profiline rastlanır, aynı yüz, the great masturbator adlı eserinde de karşımıza çıkar.
ilk halk sergisi 1932 yılında new york’ta olmuş ve 250 dolara satılmıştır dali’nin bizzat kendisi tarafından. halen new york’ta museum of modern art (moma) ‘da sergilenmektedir.
tablonun en göze çarpan detayları sol tarafta eriyen saatler ve ortada dağınık bir yüze benzeyen absürt bir nesne -kimileri bunun dali’nin kendini betimlediğini öne sürüyor; ama bir nesnenin birden fazla anlamı da olabilir, bu dali’nin tablolarında tipik bir özellik-. arkada ise ispanya’nın katalonya bölgesindeki port lligat’tan bir manzara bulunmakta. soldaki karıncalar ve sinek zaman içinde tükenmeyi, kuruyan ağaç da ölümü simgeliyor.
arkadaki kayalıkların gerçekliği ve denizin uçsuzluğu karşısında öndeki eriyen saatler adeta zamanın oldukça soyut ve göreceli bir kavram olduğunu vurguluyor muhtemelen. “zaman kesinliğe sahip olmayan, bize anlamlı gelen şekilde sınırlandırdığımız ve sadece ölçmeye çalıştığımız tanımsız bir niceliktir” dercesine. –bergsoncı yaklaşım destekler gibi-
bu tablo rasyonelliğe ilişkin tutarlı görünen kanıların anlamsızlaştığı zaman dilimini sergiliyor adeta, eşsiz.