Fareler ve İnsanlar / John Steinbeck (Kitap Tahlili)

Nobel ödüllü yazar John Steinbeck’in ilk kez 1937 yılında yayınlanan eseri; çiftlikten çiftliğe dolaşarak çalışan iki yakın arkadaşın başından geçen maceraları ve onların hayallerine sıkı sıkıya olan bağlılığını konu ediniyor. Kendisi de bir dönem gezici çiftlik işçiliği yapmış olan John Steinback’in hayatından da izler taşıyan roman, realist yaklaşımı ile dikkat çekiyor. Gerçeğe yakın bir dil ile kurgulanan eser, oldukça sürükleyici ve etkileyici anlatımı ile günümüzde hala en çok okunan kitaplar arasında bulunuyor.

1920’lerde kendisi de evsiz gezici bir çiflik işçisi olan Steinbeck’in kendi deneyimlerine dayanan novellasının başlığı, Robert Burns’ün To a Mouse (Bir Fareye) isimli şiirinden alınmıştır. Scots dilinde yazılan şiirin sıkça alıntılanan iki dizesi şöyledir: “The best laid schemes o’ mice an’ men/Gang aft agley (En iyi planları farelerin ve insanların/Sıkça ters gider”).

ABD’de orta öğretimde okunması zorunlu kitaplardan biri olan Fareler ve İnsanlar, karakterlerinin saldırgan ve bayağı dili sebebiyle sıkça sansüre hedef olmuş, bu yüzden de American Library Association tarafından 21. yüzyılın en fazla sorgulanan kitapları arasında gösterilmiştir.

Fareler ve İnsanlar Steinbeck’in roman-oyun olarak adlandırılabilecek türdeki ilk denemesiydi. İkişer bölümden oluşan üç perdeyi içeren eser, hem bir novella hem de bir tiyatro oyunu olarak yazıldı. Yazar, tiyatroda aynen oynanabilecek bir roman, ya da roman gibi okunabilecek bir oyun yazmaya çalışmıştı.

Steinbeck bu kitabı, Gazap Üzümleri ile bir arada, Monte Sereno, California’da yazdı. Yazar eserin ilk başlığını Something That Happened olarak belirlemişti, ancak Robert Burns’ün To a Mouse şiirini okuduktan sonra bu başlığı değiştirdi. Bu şiirde anlatıcı, tarlasını çapalarken bir farenin yuvasını bozduğu için duyduğu üzüntüyü anlatır.