BAŞKA DÜNYALARDA CANLI MAHLUKAT VAR MIDIR ? / ORHAN DURU ( KİTAP TAHLİLİ)

Bilim-kurgu, henüz Türk Edebiyatı’nda yerini almayıp çok az çevre tarafından bilinirken, Orhan Duru bu türe en başından önem vermiş ve öykülerinde bilim kurgusal konuları işlemiştir. Bilim kurgu isminin yaratıcısıdır aynı zamanda. “Belki çok kişi tarafından bilinmiyor, ama bilim kurgu adının babası benim” diyen Duru, 1 Ocak 1973’te Türk Dili Dergisi’nin 256. sayısında hazırladığı bilim kurgu dosyası ile bu ismi önerir ve kabul görür.

Batı dünyasında “science fiction” olarak bilinen bu türün birçok Türkçe karşılığı ortaya atılmıştır. Türk Dil Kurumu’nun yayınladığı, Batı Kaynaklı Sözcüklere Karşılık Bulma Denemesi adlı yazıda ”science fiction” karşılığı olarak ”düşbilimsel yapıt” deyiminin önerildiğini dile getiren Duru, bu deyimde geçen ”düşbilim” sözcüğünün daha çok düşlerle uğraşan bir bilim dalı gibi izlenim verebileceğinden, bunun doğru bir tanım olmadığını vurgular.

Orhan Duru’nun geniş edebi anlayışı içinde en dikkat çeken yönü bilim kurguya olan eğilimidir. Edebiyatımızın çeşitlenmesi adına giriştiği bu çaba, kendisinin bu türde özgün eserler vermesini sağlar. Duru, her fırsatta dile getirdiği bu çeşitlenme çabasının, ille de salt bilim kurgu öyküsü yazmak olmadığını, kimi zaman sadece bir çıkış noktası olduğunu da dile getirir. “İşime geldiği zaman bilim kurgu da yazarım ya da bilim kurguya teğet geçerim.” diyen Duru, bu tür öykülerinde toplumsal dokuya temas etmeden de geçemez. Bu sebeple, Duru’yu salt bir bilim kurgu yazarı saymak doğru değildir.