Yeni tip korona virüs (Kovid-19) ve KKTC’ de Ekonomi

.

KKTC’nin Yeni tip korona virüs (Kovid-19) tedbirleri kapsamında aldığı 14 Mart’ta başlayan kamu görevlilerinin izinli sayılıp, Özel sektörde ise eczane ve market gibi temel ihtiyaçların karşılandığı işletmeler haricindeki işyerlerin kapalı olması kararı ve ardından başlayan yeni tedbirler ve sokağa çıkma yasakları ekonomik acıdan KKTC de yaşayan halkı düşündürüyor

.

İşte soru işaretleri;

.

Verilen bu karar Özel sektörde günü geçiren turizm çalışanını, işsiz – Kobileri, zor durumda bıraktı.

Küçük esnafın ödemiş olduğu döviz cinsinden yüksek kiralar, iş yerleri kapalıyken nasıl ödenecek sorusunu sorduruyor. Esnaf kirasını borç alarak ödüyor çözüm bulunmazsa geçici kapanan kepenkler borçlar yüzünden bir daha açılmayacak. Ev ve iş yerlerinden mücbir sebeple 3 ay kira alınmaması ve ardından en az 6 ayda kura tabi olmadan TL ile kirasını ödemesi Kıbrıs’ın geleceği için gerekmektedir. İşten çıkarılan turizm personeli kırasını ödeyemez hala gelince memleketine dönüyor. Çözüm bekleyen ve çözüm bulamayan bir kısım insan Başbakanın TV deki konuşmasına da küserek geri dönmemek üzere memleketine dönüyor. Çözüm bulunmazsa Pandemi bitince Turizm kalifiyeli elaman eksikliği ve pahalı işçilikle karşı karşıya kalacak.

.

Başbakan Tatarın TV’ye çıkıp yaptığı skandal konuşmalar insanları hayal kırıklığına uğrattı.

(Bağlantıda Sunucu 1500 lira yardımın otel çalışanlarını kapsamayışı gurur gibi aktarılıyor deyince, Başbakan ‘’bu insanlar geliyor bir maaşla çalışıyor, bir sigorta öder 3 çocuğu var benim okuluma gider. Hasta olduğunda benim hastaneme gider, 3 çocuğuyla karısıyla hasta karısının anasıyla babasıyla. O pirimin karşılığında okuluma da gider hastaneme de gider çoluğu çocuğuyla’’  dedi.     (konuşmanı özettir))

Hatalar eksikler olsa da halkın gözünde doğru karalarlar la olağan üstü hali güzel yöneten hükümet, bu onur kırıcı konuşmayla, halkın gözün de hayal kırıklığı yaşatmıştır. Kıbrıs’ı ayakta tutan emekçilerden, pirim aldığını, yıllık seyrüsefer, ehliyet yenileme, pasaport mühür ücreti ve sayamadığımız onlarca vergiyi aldığını, halkın ve belki kendinin dahi konutlarından döviz işi aldığı kirayı da bu emekçilerin verdiğini unutuyor.

 Ben yarın Başbakan’ın bu Pandemi bitince otelde ona servis yapan garsonun yüzüne nasıl bakacağını merak ediyorum.

.

İşte KKTC’nin Yeni tip korona virüs (Kovid-19) tedbirleri

.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde (KKTC) ilk kez 10 Mart’ta yeni tip korona virüs (Kovid-19) görülmesinden bu yana birçok ülkeye göre nüfus ve yer olarak küçük olmanın avantajını kullanan Kıbrıs hükümeti, dünya devi ülkelerden daha cesur adımlar ve kararlar alarak bugün 99 olan vaka sayısıyla başarısını gözler önüne seriyor.

10 Mart’ta bir Alman kadın turistte ülkedeki ilk Kovid-19 vakası tespit edilmiş oldu. Bakanlar Kurulu, aynı gün toplanarak, Kovid-19’la mücadele kapsamında Milli Eğitim Bakanlığından onaylı tüm okul, kreş ve üniversitelerin 15 Mart’a kadar tatil edildiğini duyurdu. Ve ilk günden bu yana sıkı tedbirler alırken, ülkedeki tüm makamlar halka koronavirüse karşı etkin mücadele ve zaruri ihtiyaçlar dışında evden çıkmamaları yönünde çağrı yapıldı. Ülkede 13 Mart’ta ilk kez bir KKTC vatandaşında Kovid-19 belirlenirken, 28 Mart’ta 73 yaşındaki bir Alman turistin yaşamını yitirmiş, Kovid-19 sebebiyle ilk KKTC vatandaşıda 7 Nisan’da yaşamını yitirmişdi.

13 Mart’ta Bakanlar Kurulu Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’nın da katılımıyla olağanüstü toplandı. Akıncı, toplantı devam ettiği sırada değerlendirmelerde bulunarak, olağanüstü durum ilan edilmesi önerisi yaptığını ancak Bakanlar Kurulunun bu konuda tereddütleri olduğunu söyledi.

14 Mart’ta, polis, itfaiye, sağlık gibi hizmetler veren yerler haricinde tüm kamu görevlilerinin 27 Mart 2020’ye kadar izinli sayılması kararlaştırıldı. Özel sektörde ise eczane ve market gibi temel ihtiyaçların karşılandığı işletmeler haricindeki yerlerin 27 Mart’a kadar kapalı olması kararı alındı. Turist kafilelerinin ülkelerine dönüşleri başlatıldı

KKTC Din İşleri Başkanlığı 14 Mart’ta, Kovid-19 salgınına karşı alınan önlemler kapsamında, toplu ibadetlerin ikinci bir emre kadar eda edilmeyeceğini bildirirken, ülkedeki okullar ve üniversiteler, bahar döneminde uzaktan eğitim vermeye başladı

Bakan Özersay, ülkede 23 Mart itibarıyla Kovid-19 önlemleri kapsamında “kısmi” sokağa çıkma yasağının yürürlüğe gireceğini duyurdu.

Bakanlar Kurulu, 1 Nisan itibarıyla 21.00-06.00 saatlerinde “tam” sokağa çıkma yasağı kararı aldı.

KKTC’de Bakanlar Kurulu 6 Nisan’dan 10 Nisan’a kadar, ilçeler arası geçiş olmayacak şekilde kısmi sokağa çıkma yasağı ilan etti.

 Sokağa çıkma yasağı her ne kadar halkın gözünde erken gibi görülse de uzmanlar vakaların artışının durmasını buna bağlıyor. Doğru ve erken vakitte okulları tatil ederek tüketimi azaltmış zamanında müdahaleler ve sevkiyatlarla ürün yokluğuna ve ürünlerdeki fırsat maliyetine izin verilmedi.

 

Tüm bu tedbirlerin maliyeti de ağır olacaktı, ve Başbakan Ersin Tatar Ekonomik tedbir paketi açıklandı

Bütçe ödeneklerinden tasarruf edileceğini ve 30 milyon liralık kaynak sağlanacağını bildirdi. Tatar, üç aylık bir süre için tüm kamu kurumlarındaki maaşlarda yüzde 25 kesinti yapılacağını, reel sektörü desteklemek adına ayrılan kaynak tutarının toplamda 750 milyon lira olacağını bildirdi

 Bakanlar Kurulu kararıyla faaliyetleri durdurulan işletmelerin çalışanlarına belli şartlarla 1500 liralık ücret desteği sağlanacağını ifade etti.

İnsanlar yardımın ne zaman verileceğini merak ederken Sosyal Güvenlik Bakanı Faiz Sucuoğlu Mayıs ayının 4. Günü online kayıt ile 48 – 50 bin arasında insana 1500 TL verileceğini söyledi. Bu paranın  15 Mart tarihinde sigortası olan insanlar için geçerli olacağını ifade etti.

                                                            GAZETECİ YAZAR – Yunus Emre ARVAS

(Bu haber sesimizi duyur diyen insanlar için yapılmıştır.)