OTİZME IŞIK YAK ! (OTİZMDE ERGOTERAPİ ) \ Ebru Tekin
OTİZME IŞIK YAK ! (OTİZMDE ERGOTERAPİ )
Otizm iletişim ve sosyal etkileşim sorunları, kısıtlı ilgi alanları ve tekrarlayan davranışlarla ortaya çıkan bir rahatsızlık olup ömür boyu devam eden bir gelişim bozukluğudur. Yaşamın ilk üç yılında ortaya çıkar. Otizm nedir sorusunun cevabını erken yaşta arayan aileler, erken teşhiste uygulayacakları rehabilitasyon programı ile rahatsızlığın etkilerini minimize etmeleri mümkündür. Bilim adamları nedenini henüz tam olarak tespit edemese de genetik bir rahatsızlık olduğu görüşü kuvvetlidir.
Çocuğun başkaları ile göz teması kuramaması, adı ile seslenildiğinde bakmaması, söylenenleri duymuyor gibi davranması, bazı sözleri tekrar tekrar alakasız ortamlarda söylemesi, oyuncaklarla oynayamaması, parmağı ile bir şeyi gösterememesi, yaşıtlarının oynadığı oyunlara ilgisiz kalması, akranlarına göre konuşmada geri kalması, sallanma, çırpınma veya aşırı hareketli olması, gözlerinin bir noktaya takılıp kalması, eşyaları döndürme, sıraya dizme, rutin değişikliğine aşırı tepki vermesi, kucaklamak isteyene tepki verip ona yönelmemesi otizmin başlıca belirtilerindendir.
Otizm, günümüzde rastlanan en yaygın nörolojik bozukluktur ve Hastalıkları Kontrol Etme ve Önleme Merkezi (Centers for Disease Control Prevention)’nin verilerine göre 2006 yılında Her 150 çocuktan 1’inde otizm görülürken, 2012 yılında Her 88 çocuktan 1’inde otizm görülmüştür. 2014 yılında verilen son bilgiye göre de, her 68 çocuktan 1’inde otizm görülmektedir.
Amerikan Psikiyatri Birliği’nin yayımladığı kılavuza(DSM-V’e) göre Otizm, “Otizm Açılımı Kapsamında Bozukluk” olarak adlandırılıp, iki alandaki yetersizlikle kendini göstermektedir (APA, 2013):
1) Toplumsal İletişim ve Etkileşimde Güçlükler
- İlişki kurma ve sürdürmede zorlanma
- Göz kontağı kuramama
- Duyguları ifade edememe
- Etkileşim başlatma ve sürdürmede zorlanma
2) Sınırlı-Yineleyici Davranış Örüntüler (Tekrarlayıcı Davranışlar)
- Basmakalıp ve tekrarlayıcı motor hareketler
- Aynılıkta ısrar, rutine sıkı bağlılık
- Sınırlı ve yoğun ilgi alanı
- Duyusal az veya çok uyarılma
Ergoterapistler:
–Aile ve çocukla iletişim kurma, aileye davranış/çocuğa kişiler arası iletişim kurmada rehberlik
–Toplumsal kurumlarda ebeveynlik ve çocuk gelişiminde uğraşının/oyun eğitimleri
–Otizm vakalarına iş olanakları sağlama konusunda işverenleri ve vakaları bilgilendirmek
–Aile ve yakın çevresini çocuğun durumu ve davranış konusunda eğitmek
–Ergen otistik vakaları durumlarına göre iş rehabilitasyonu konusunda yönlendirmek
–GYA konusunda çocuk ve aileye rehberlik etmek
–Sosyal iyileşme ve kendi kendine bakımı geliştirecek uyum davranışları-parka gitme, otobüse binme, yol parası ayarlama, spor karşılaşmasına katılma, sinemaya gitme, dışarda yemek yeme vs- konusunda desteklemek
Nörogelişimsel problemi olan tüm çocuklar standardize testlerle değerlendirilmekte, ev programı verilerek belirli aralıklarla takip edilmekte veya çocuğun durumuna göre ünitede haftalık seanslarla ergoterapi programına alınmaktadır.
- Pediatri ergoterapi ünitesinde her çocuğa özel; kişi merkezli yaklaşımla tedavi uygulanmaktadır:
- Çocuklarda normal gelişimi engelleyebilecek duyusal, algısal, motor, bilişsel, psikolojik ve psikososyal faktörler testler ile değerlendirilir.
Duyu bütünleme eğitimi, postür, denge, ince motor beceriler, günlük yaşam becerileri ile görsel motor kontrol, görsel uzaysal algılama, dikkat, oryantasyon, planlama ve yazı yazma eğitimi gibi akademik becerileri de içeren kognitif algısal becerilerin kazandırılması veya geliştirilmesi ile toplumsal entegrasyonları sağlanmaktadır.
Çok yararlı ve bilgilendirici bir yazı, teşekkürler.